Imprimés numérisés (hors Anjou)

Déplier tous les niveaux

Mots clés typologiques

Aristotelis Stagiritae de prima philosophia seu metaphysica libri XII. Joanne Argyropylo Bysantio interprete :

Cote/Cotes extrêmes

Rés. SA 1320 (2)

Date

1548

Langue des unités documentaires

lat

Lieu d’impression ou de fabrication

Parisiis, Apud Thomam Richardum, sub Bibliis aureis, è regione Collegii Remensis. M. D. XLVIII.

Type de présentation matérielle et importance matérielle

1 vol. ([1], 2-119, [1 bl.] f.)

Dimensions et unité de dimensions

In 4

Forme du contenu

Monographie

Notes sur la zone de la forme du contenu et du type de médiation et sur les types spécifiques de ressource

Recueil factice, pièce n. 2

Notes sur la zone de l'édition et de l'histoire bibliographique de la ressource

USTC 196033. Réf. biblio. : Aquilon (P.), "Catalogue de l'exposition "Platon et Aristote à la bibliothèque municipale d'Angers"", dans Platon et Aristote à la Renaissance, XVIe colloque international de Tours (1473), Paris, 1976, p. 537 (2,2,7.b.).

Notes sur la zone de la description matérielle

Sig. A-Z4 AA-GG4

Notes sur l'exemplaire en main

Etat physique : Les feuillets E2-3 (f. 18-19) intervertis. Deuxième pièce d'un recueil factice composé de six ouvrages scientifiques en latin, tous publiés à Paris entre 1548 et1551 : Oronce Fine, De Sphaera mundi, Vascosan, 1551 ; Aristoteles, Metaphysicorum libri XII, Th. Richard, 1548 ; Aristoteles, De Physiognomicis liber, Prigent Calvarin, 1551 ; Galenus, Ars medicinalis, Louis Begat, 1550 ; Hippocrates, De natura hominis, Louis Begat, 1550 ; Plinius Major, Historiae naturalis liber secundus, Vascosan, 1549.

Reliure : veau brun filets triples à froid fleurons d'angle et fleuron central à chaud ; dos à 5 nerfs circa 1550-1560 (Pierre Aquilon).

Annotations : les 13 premiers feuillets et le feuillet 23 (F3) très lourdement annotés, peut-être de la main de Justeau, au livre I et au tout début du livre II.

Table des matières

  • [f. 1] : Page de titre : Aritotelis Stagiritae de Prima Philosophia seu Metaphysicorum Libri XII. Ioanne Argyropylo Byzantio interprete : & ad Graecum exemplar diligentissime recogniti 001
  • [f. 1v] : Liber 1 / [Cap. 1] : Liber primus maior. - Omnes homines natura appetunt scire 002
  • f. 2v : Cap. 2 : Quoniam autem hanc scientiam quaerimus 004
  • f. 3v : Cap. 3 : Cum autem constet primarum scientiam causarum sumere oportere 006
  • f. 5 : Cap. 4 : Primum autem Hesiodum idipsum quaesiuisse quispiam suspicabitur 009
  • f. 6 : Cap. 5 : Inter autem hos, & ante hos ii qui Pythagorici vocantur 011
  • f. 7v : Cap. 6 : Post dictas autem philosophias, Platonis accessit tractatio, in plerique quidem hos secutus 014
  • f. 8v : Cap. 7 : Patet igitur, eos omnes qui unum uniuersum ipsum, unamque naturam ut materiam esse ponunt 016
  • f. 13 : Liber 2 / Cap. 1 : Liber primus minor, qui Latinis est secundus. - Contemplatio ueritatis, partim difficilis partim facilis est 025
  • f. 13v : Cap. 2 : At uero constat principium quoddam esse 026
  • f. 14v : Cap. 3 : Auscultationes autem per consuetudines fiunt nam ut consueuimus 028
  • f. 15 : Liber 3 / Cap. 1 : Liber secundus, Latinis tertius. - Necesse est ad eam scientiam quam quaerimus 029
  • f. 16 : Cap. 2 : Primum igitur quaerendum est de quibus diximus primum 031
  • f. 19 : Cap. 4 : Est autem post has alia dubitatio ac omnium difficillima & ad contemplandum maxime necessaria 035
  • f. 18 : Cap. 3 : De his igitur magna est dubitatio, quonam modo positis, ueritatem consequi possumus 037
  • f. 21v : Cap. 5 : Post haec autem sequitur dubitatio, utrum numeri corpora plana 042
  • f. 22 : Cap. 5 [= Cap. 6] : Omnino autem dubitauerit quispiam, cur & quaerere alia quaedam praeter sensibiles & medias res oportet 043
  • f. 23 : Liber 4 / Cap. 1 - Cap. 2 : Liber tertius, Latinis quartus. - Est scientia quaedam, quae id quod est ratione qua est ens... - Id autem quod est, dicitur quidem multipliciter 045
  • f. 25 : Cap. 3 : Post haec autem dicendum esse uidetur, utrum unius an diuersarum scientiarum sit de iisce principiis 049
  • f. 25v : Cap. 4 : Sunt autem quidam, qui (uti diximus) fieri posse dicunt 050
  • f. 28v : Cap. 5 : Ab eadem autem opinione proficiscitur & Protagorae ipsius sententia 056
  • f. 30v : Cap. 6 : Sunt autem quidam qui dubitant, & eorum qui persuasi sunt 060
  • f. 31v : Cap. 7 : At uero neque fit ut inter contradictoria quicquam cadat 062
  • f. 32 : Cap. 8 : Determinatis autem hisce, patet fieri non posse, ut ea quae dicuntur de omnibus 063
  • f. 33 : Liber 5 / Cap. 1 - Cap. 2 : Liber quartus, Latinis quintus. - Principium dicitur partim id rei unde motus quispiam fuerit primo... - Causa autem uno quidem dicitur modo 065
  • f. 34 : Cap. 3 : Elementum dicitur id ex quo quippiam componitur primo 067
  • f. 34v : Cap. 4 : Natura dicitur uno modo, eorum quae nascuntur ac pululant, generatio 068
  • f. 35v : Cap. 5 : Necessarium id dicitur, fine quo fieri non postest ut uiuatur, ut causam comitante 070
  • f. 36 : Cap. 6 : Vnum partim per accidens, dicitur, partim per se 071
  • f. 37v : Cap. 7 : Eius quod est, aliud per accidens dicitur, aliud per se 074
  • f. 38 : Cap. 8 - Cap. 9 : Substantiae dictuntur, & simplicia corpora, ut ignis terra & aqua, & quae sunt similis generis... - Eadem, alia per accidens dicuntur, alia per se 075
  • f. 38v : Cap. 10 : Opposita dicuntur contradictoria, contraria, relatiua, & priuatio atque habitus, & ea ex quibus & in quae ultima generationes corruptionesque proficiscuntur 076
  • f. 39 : Cap. 11 : Priora posterioraue quaedam ex eo dicuntur 077
  • f. 40 : Cap. 12 : Potentia dicitur, alia quidem principium motus, mutationisue, quod est in alio, aut ut quippiam aliud est 079
  • f. 41 : Cap. 13 : Quantum id dicitur, quod diuisibile est in ea quae insunt 081
  • f. 41v : Cap. 14 - Cap. 15 : Quale nanque, uno dicitur modo, ipsa substantiae differentia... - Ad aliquid alia dicuntur, ut duplum ad dimidiam, & triplum ad tertiam partem 082
  • f. 42v : Cap. 16 : Perfectum dicitur id, cuius nulla pars extra accipi potest 084
  • f. 43 : Cap. 17 - Cap. 18 : Extremum id dicitur, quod est uniuscuiusque ultimum, & ultra quod primum nihil accipi potest... - Ipsum quo, plurimus dicitur modis atque uno modo dicitur 085
  • f. 43v : Cap. 19 ad 21 : Dispositio, ordo dicitur eius esse, quod partes habet, aut loco aut potentia, aut forma... - Habitus autem uno quidem dicitur modo quasi operatio quaedam habentis, eiusque quod habetur... - Passio dicitur uno modo qualitas, qua fit ut quippiam alteretur 086
  • f. 44 : Cap. 22 - Cap. 23 : Priuatio dicitur uno modo, si quippiam non habeat eorum aliquid... - Habere multipliciter dicitur atque uno dicitur modo, ducere suapte natura 087
  • f. 44v : Cap. 24 - Cap. 25 : Ex aliquo esse, pluribus dicitur modis, atque uno modo, ex eo ex quo ut ex materia est... - Pars uno modo dicitur id, in quod ipsum quantum quoquo modo diuidi postest 088
  • f. 45 : Cap. 26 : Totum dicitur id a quo nulla prorsus pars abest earum ex quibus natura dicitur totum 089
  • f. 45v : Cap. 27 - Cap. 28 : Diminutum dicitur, non quoduis quantum, sed partibile ipsum esse... - Genus dicitur partim, si eorum quae sub eadem specie collocantur 090
  • f. 46 : Cap. 29 : Falsum uno modo dicitur, ut res falsa atque huius, aliud ex eo, quia non componitur 091
  • f. 46v : Cap. 30 : Accidens dicitur id quod inest quidem cuipiam 092
  • f. 47 : Liber 6 / Cap. 1 : Liber quintus, Latinis sextus. - Eorum quae sunt, principia hac in facultate, causaeue quaeruntur 093
  • f. 48 : Cap. 9 [= Cap. 2] : Verum enimuero cum ens simpliciter dictum, multis dici soleat modis 095
  • f. 50 : Liber 7 / Cap. 1 : Liber sextus, Latinis septimus. - Id quod est, multipliciter dicitur, uti prius in iisce quae dicta sunt de unoquoque quot modis dicatur 099
  • f. 50v : Cap. 2 : Substantia autem manifestissime quidem corporibus uidetur competere 100
  • f. 51 : Cap. 3 : Substantia itaque (si non pluribus) quatuor certe modis maxime dici solet 101
  • f. 51v : Cap. 4 : Quoniam autem in principio quot modis substantiam definibus, distinximus, atque horum unus esse ipsa quidditas uidebatur 102
  • f. 53 : Cap. 5 : Existit autem dubitatio, si diffiniti onem quispiam non esse dixerit eam rationem 105
  • f. 53v : Cap. 6 : Vtrum autem quidditas & unumquodque sint idem an non eadem sed diuersa 106
  • f. 54v : Cap. 7 : Eorum autem quae fiunt, allia natura, alia arte, alia casu fiunt 108
  • f. 55v : Cap. 8 : Cum autem id quod fit, ab aliquo generetur : hoc autem id esse dico 110
  • f. 56v : Cap. 9 : Dubitauerit autem non iniuria quispiam, cur quaedam fiunt & arte, atque etiam casu, ut sanitas 112
  • f. 57 : Cap. 10 : Cum autem omnis diffinitio ratio sitt, & omnis ratio partes habeat 113
  • f. 58v : Cap. 9 [= Cap. 11] : Dubitatur etiam non iniuria, quaenam sint ipsius formae, & quae non formae, sed ipsius simul sumpti partes 116
  • f. 60 : Cap. 12 : Nunc autem primum id dicamus oportet, quod in resolutiuis de diffinitione non diximus 119
  • f. 61 : Cap. 13 : Cum autem haec consideratio de ipsa substantia sit 121
  • f. 62 : Cap. 14 : Atqui patet ex ipsis, id quod accidit, & iisce qui dicunt ideas substantias separatas esse 123
  • f. 62v : Cap. 15 : Cum autem substantia sit diuersa, totum ipsum, & ratio atque illa substantia ratio sit cum materia simul sumpta 124
  • f. 63 : Cap. 16 : Patet autem, & eorum complura quae substantiae esse uidentur, potentia esse, ut animalium partes 125
  • f. 63v : Cap. 17 : Quid autem & quale quid substantiam dicere oportet, rursus alio quasi principio sumpto dicamus 126
  • f. 64v : Liber 8 / Cap. 1 : Liber septimus, Latinis octavus. - Ex his igitur quad dicta sunt ratiocinemur, summaque collecta finem ponamus oportet 128
  • f. 65v : Cap. 2 : Cum autem eam substantiam que ut subiecta est & materies, omnes esse fatentur 130
  • f. 66 : Cap. 3 : Non ignorare autem oportet, interdum latere, utrum nomen ipsum significet 131
  • f. 67 : Cap. 4 : De materiali vero substantia non lateat hoc oportet, esse inquiam cuiusque propriam materiam quandam 133
  • f. 67v : Cap. 5 : Quoniam autem sine generatione quaedam, corruptioneue sunt, & non sunt 134
  • f. 68 : Cap. 6 : De dubitatione autem iam dicta circa diffinitiones ac numeros, quaenam sit causa ut sint unum 135
  • f. 69 : Liber 9 / Cap. 1 : Liber octauus. Latinis nonus. - Dictum est igitur de substantia, quae quidem est primum ens, & ad quod omnia praedicamenta ipsius entis caetera reducuntur 137
  • f. 69v : Cap. 2 : Cum autem talia principia partim sint in rebus inanmatis, partim in animatis 138
  • f. 70 : Cap. 3 : Sunt autem quidam, ueluti Megarici, qui dicunt eum quandoque posse solum cum operatur 139
  • f. 70v : Cap. 4 : Quo si id quod diximus, est id quod possibile est 140
  • f. 71 : Cap. 5 : Cum autem potentiarum aliae natura insint, ut sensus 141
  • f. 71v : Cap. 6 : Cum autem de ea potentia dictum sit quae ad motum accomodatur, de actu deinceps determinemus oportet 142
  • f. 72 : Cap. 7 : Quando uero unumquodque potentia est, & quando non est, determinandum deinceps esse uidetur 143
  • f. 72v : Cap. 8 : Cum autem sit dinstinctum, quot modis ipsum prius dicatur 144
  • f. 73 : Cap. 9 : At uero substantia quoque est prior, primo quidem ex eo, quia quae posteriora sunt generatione 145
  • f. 74v : Cap. 10 ad 12 : At prestabiliorem etiam potentiam studiosa honorabilioremque esse... - Inueniuntur autem & ipsae designationes geometricae actu diuidentes enim inueniunt... - Cum autem id quod est & id quod non est 148
  • f. 75v : Liber 10 / Cap. 1 : Liber nonus, Latinis decimus. - Pluribus quidem modis ipsum unum dici solere, in hisce sermonibus dictum est antea 150
  • f. 76 : Cap. 2 : Maxime uero esse unius in hoc constitit 151
  • f. 76v : Cap. 3 : Non semper autem mensura una est numero, sed interdum & plures 152
  • f. 77 : Cap. 4 : In substantia autem utro modo sese habet 153
  • f. 78 : Cap. 5 : Modis autem ipsum unum ac multa pluribus opponuntur 155
  • f. 79 : Cap. 6 : Quoniam autem sit ut ea quae differunt magis minusue differant 157
  • f. 79v : Cap. 7 : Atqui prima contrarietas habitus est & priuatio, non tamen onis privatio 158
  • f. 80 : Cap. 8 : Cum autem unum uni contrarium sit, dubitauerit quispiam, quonam modo opponuntur unum & multa 159
  • f. 80v : Cap. 9 : Simili modo & de uno & de multis quispiam dubitauerit 160
  • f. 81v : Cap. 10 : Cum autem inter contraria medium aliquod esse possit 162
  • f. 82v : Cap. 11 : At uero quod diuersum est specie, est quid ab alio diuersum, atque id competat utriusque oportet 164
  • f. 83 : Cap. 12 : Dubitauerit autem quispiam, cur uir & mulier non psecie differunt 165
  • f. 83v : Cap. 13 : Cum autem contraria specie sint diuersa, corruptibile uero atque incorruptibile sint contraria 166
  • f. 84 : Liber 11 / Cap. 1 : Liber decimus, Latinis undecimus. - Sapientiam quidem circa principia scientiam esse, ex primis iam patuit 167
  • f. 85 : Cap. 2 : Praetera utrum quippiam praeter singula ponere oporteat, an non oporteat 169
  • f. 86 : Cap. 3 : Cum autem scientia philosophi circa id uersetur quod est 171
  • f. 87 : Cap. 4 : Est autem in iisce quae sunt principium quoddam, circa quod fieri non potest ut falso dicamus 173
  • f. 88 : Cap. 5 : Soluetur autem haec dubitatio, si prius contemplabimur 175
  • f. 89 : Cap. 6 : Omnis autem scientia principia quaedam circa unumquodque eorum quae sub se cadunt 177
  • f. 90 : Cap. 7 : Cum autem ipsum ens simpliciter pluribus modis dicatur 179
  • f. 91 : Cap. 8 : Atqui eorum quae sunt, quaedam actu tantum, quaedam potentia sunt atque actu 181
  • f. 92 : Cap. 9 : Infinitum autem est aut id quod impossibile est pertransire 183
  • f. 93 : Cap. 10 : Eorum autem quae mutantur, aliud mutatur per accidens 185
  • f. 94v : Cap. 11 : Simul ea sunt loco, quae uno in loco sunt primo 188
  • f. 95 : Liber 12 / Cap. 1 : Liber undecimus, Latinis duodecimus. - Contemplatio praesens de ipsa substantia est, uti diximus 189
  • f. 95v : Cap. 2 : Substantiae autem tres sunt 190
  • f. 96 : Cap. 3 : Post haec sciendum, neque materiam fieri, neque formam 191
  • f. 96v : Cap. 4 : Causae autem atque principia, tum aliorum, tum eadem omnium sunt 192
  • f. 97 : Cap. 5 : At uero cum alia sint separabilia, alia non separabilia, substantiae sunt illa 193
  • f. 98 : Cap. 6 : Cum autem tres sint substantiae, duae quidem naturales, una uero immobilis, de hac deinceps dicendum esse uidetur 195
  • f. 98v : Cap. 7 : Quoniam autem res ita sese habere potest 196
  • f. 100 : Cap. 8 : Oportet autem non latere, utrum substantia talis une sit ponenda an plures 199
  • f. 101v : Cap. 9 : De ipsa uero mente dubitationes quaedam existunt 202
  • f. 102 : Cap. 10 : Considerandum etiam est, utro nam modo uniuersi natura bonum ipsum atque optimum habet 203
  • f. 104 : Liber 13 / Cap. 1 - Cap. 2 : Tertiusdecimus Metaphysicorum Aristotelis, interprete Bessarione Cardinale, ad Alphonsum Regem. - De sensibilium itaque substantia quaenam sit... - Et quidem quod in sensibilius ea esse impossibile est 207
  • f. 105v : Cap. 3 : Quemadmodum enim uniuersalia in mathematicis non sunt 210
  • f. 106 : Cap. 4 : De ideis autem, primo ipsam, quae de idea est opinionem considerandum 211
  • f. 107 : Cap. 5 - [Cap. 6] : Potissimum uero quispiam dubitabit... - Cum autem de his determinatum sit, decet rursus quae circa numeros illis accidunt 213
  • f. 108 : Cap. 7 : Primo itaque considerandum est, utrum combinabiles sint unitates, an incombinales 215
  • f. 109v : Cap. 8 : Ante autrem omnia prone se habet, determinare quaenam numeri & unitatis differentia est 218
  • f. 111v : Cap. 9 : Dubitabit autem quispiam quod cum tactus quidem in numeris minime sit 222
  • f. 112v : Cap. 10 : Quod uero & his qui dicunt ideas, & his qui non dicunt aliquam dubitationem habet 224
  • f. 113v : Liber 14 / Cap. 1 : Aristotelis Metaphysicorum Liber decimusquartus. - De hac itaque substantia, tot dicta sint 226
  • f. 114v : Cap. 2 : Simpliciter autem considerandum est : utrum possibile sit aeterna ex elementis componi 228
  • f. 116 : Cap. 3 : Qui igitur ponunt ideas esse, ac numeros eas esse, dicere tentant quo modo & qua de causa sint 231
  • f. 117 : Cap. 4 : Quaerimus nanque principia quae in immobilius sunt quare talium numerorum generationem considerare oportet 233
  • f. 117v : Cap. 5 : Si igitur tum non ponere bonum inter principia, tum ita ponere impossibilie est 234
  • f. 118 : Cap. 6 : Dubitauerit autem aliquis quidnam sit illud bene 235